Eğitim Ve GelişimFelsefe Ve Psikolojiİnsan KaynaklarıKişisel GelişimKonuşulmayan Kalmasın

İŞ ARKADAŞINIZ SOKRATES OLABİLİR Mİ ?

İş hayatında sokrates duruşu

İş hayatında sokrates duruşu mu ? Ne demek iş arkadaşım sokrates olabilir mi ? dediğinizi duyar gibiyim . Sanırım ne demek istediğimi anlatabilmek için öncelikle size biraz sokrates’ten bahsetmeliyim . Pek çoğumuz onun filozof olarak ismini biliyoruz ama  peki gerçekten neyi temsil ettiğini biliyor muyuz ?

Sokrates ; İ.Ö 469 yılında Atinada doğmuş , gelmiş geçmiş en önemli filozoflardan biridir. Onu diğer filozoflardan ya da çağdaşı diğer insanlardan ayıran en önemli özelliklerinden biri  insanları sahip oldukları düşüncelerin doğruluğu hakkında rahatsız edici bir biçimde düşünmeye zorlamasıydı . Rahatsız etmek ya da zorlamak dediysem yalnış anlaşılmasın buradaki rahatsızlık kendi düşüncesinin yanlış ya da temelsiz olduğunu duymak bile istemeyen insan rahatsızlığıdır. Sokrates sıradan bir gün içinde şehirde öylece dolaşırken bir atinalının yanına yaklaşabilir ve çoğu zaman kendine kızılabileceğini ya da sinirlenilebileceğini düşünmeden onlara herkes tarafından doğru olarak kabul edilen şeylere neden inandıklarını , hayatın anlamının onlara göre ne olduğunu sorabilir ve karşılığında da onlardan açık ve net cevap vermelerini isteyebilirdi.

Sokratese göre sorgulanmadan elde edilen bilgi ya da kaide  herhangi bir destek kullanılmadan bir düzenek üzerine oturtulmaya çalışılan heykele benzerdi. Öyle ki bu desteksiz duran heykel her an düşebilir ve önemli bir yapının bozulmasına , yok olmasına sebep olabilirdi . Ancak tam tersi olsa öyle mi olurdu ?  Heykeli çeşitli desteklerle bir düzenek üzerine oturtsak belki de yıllarca ya da sonsuza kadar olduğu yerde dimdik durabilirdi .

Fazla şey değildi aslında çıplak ayaklı filozofumuzun beklentisi sadece bir şeye körü körüne inanıyorsak ona göre aksini iddia edemeyeceğimiz çok mantıklı sebeplerimiz olmalıydı. Hatta oraya gelene kadar mantıklı sebepleri bulamamış olsak bile onun için sadece arama ya da sorgulama çabası göstermemiz bile yeterdi. Ona göre düşüncelerimizn ya da yaşam biçimimizin yanlış olduğu asla çoğunluğun görüşleriyle ters düştüğümüz gerçekliğiyle kanıtlanamazdı.

Ama şaşırtmayarak insanlar ya onu anlayamadı ya da zaten hiç anlamak istemediler . En nihayetinde onun insanların konfor alanlarını tehdit eden bu davranışı onu idama kadar götürdü. Sonuç belki de  yıllar içinde gördüğümüz en erdemli davranışlardan biriydi , kendi inançlarıyla , düşünceleriyle  çelişmemek adına idamına itiraz bile etmedi. Çünkü eğer etse idi , yıllardır insanlarda yaratmak istediği davranışın tam tersini sergilemiş olacak ve kendiyle çelişecekti. En önemlisi bunu yine kim ne düşünür düşüncesiyle yapmamış gerçekten inandığı için yapmıştı.

NEREDE BİZDE SOKRATES CESARETİ !

Şimdi yazının başında sorduğum soruya geri dönecek olursak ; İş arkadaşınız sokrates olabilir mi ? , ya da siz sokrates duruşuna sahip olabilir misiniz ?

Eğer dürüst olursanız yanıt vermesinin ne kadar zor olduğunu görebilirsiniz. Kaç kişi tanıyorsunuz  temel inançlarını önce en baştan sorgulamış ve sonrasında aksine dair kanıt bulamadığı için o düşünceye inanan ? Ya da siz bugün sonuna kadar savunduğunuz bütün doğrularınızın aslında herkesin doğruları olmadığından emin misiniz ? Farkında olmadan o doğrular sizinde doğrularınız olmuş ve hiç sorgulama gereği duymadan inanmış üstüne bundan da zerre sıkıntı duymamış olabilir misiniz ? Beni sorgulamaya iten asıl nokta ise günlük hayatımızın çoğunluğu geçirdiğimiz ve pek çok davranışımızı etkilediğini düşündüğümüz iş hayatımızda bu duruşu sağlayıp sağlayamadığımız .

Günlük hayatımızda bile bu sorunun yanıtı vermekte bu kadar zorlanırken iş hayatında kendi inançlarımız ! kendi değerlerimiz ! demek kolay mı ? Hala var mı acaba Sokrates gibi kendi inançlarını koruyan çalışanlar  ya da karşısında bir çeşit Sokratesi andıran çalışan gördüğünde  mecazi anlamda onu idama göndermek istemeyen işverenler var mı ? Daha da ötesi verilecek hükmü bile bile var mıdır sonuna kadar inançlarını düşüncelerini savunabilen !

Bence illaki vardır , gözle göremiyor olsak bile içinde o cesareti ve karakteri taşıyanlar kesin vardır. Belli mecburiyet ve bağımlılıklar bunu açığa çıkarmaya engel olsa da bence içimizde çok Sokrates vardır. Evet sana katılıyoruz , öyle olmak istiyoruz ama…. diye devam eden cümleler geliyorsa aklınıza o zaman size söyleyeceğim tek birşey var : düşüncenizi ya da inancınızı                        ( Sokratesin deyişiyle heykelinizi ) desteklerle düzeneğe oturttuysanız eğer neden düşmesinden korkasınız ki ? Tekrar düşünün o düşünceyi ölümüne savunmanızı söylemenizi engelleyecek ama’larınız varsa eğer daha sorulacak sorularınız bitmemiş demektir . Şimdi dönün savunamadığınız ama inandığınız o düşüncelerinize bir daha bakın  belki de sonuna kadar savunacak kadar emin olmamış ya da tüm soruları sormamışsınızdır  ?

Bu yazıyı yine Sokates’in ölmeden önceki son sözleri ile tamamlamak istiyorum. “ kentimiz iyi yetiştirilmiş heybetli bir at , bende bir at sineğiyim.  Tanrı beni bu atın üstüne yerleştirdi , ona bağlıyım, çünkü heybetinden ötürü tembelliğe meyleden bu at ancak bir at sineğinin varlığı ile hareketlebilir.” Ve bu at sonunda at sineğini idam ettirdi kendi de tembelliğine  yıllarca devam etti..

       Bu yazı  at sineği olma becerisi gösterebilen herkese gelsin,

 Sevgiler,

Damla Çağla Karahasan 

 Merak edenler için kısa bir dipnot : Ne kadar doğru ne kadar yanlış onu bilmiyoruz ancak bazı kaynakların söylediğine göre Sokrates’in ölümü halk içinde büyük bir üzüntü yaratmıştır. Öyle ki bu üzüntü ve vicdan azabı ile atina halkı Sokrates için ölüm emri veren ve ölmesi için oy kullanan insanları ciddi anlamda  dışlamış , yalnızlaştırmışlardır . Bir süre sonra bu kişiler şehirde yaşayamaz olup kent dışı arazilerde yaşamaya başlasalar dahi  pek çoğu kısa sürede intihar ederek hayatına son vermiştir.

 

Eğer yazımı beğendiğiyseniz ve benzer yazıları HRsophia’da görmek isterseniz
yorum yapmayı ve abone olmayı unutmayın .

 

İŞ ARKADAŞINIZ SOKRATES OLABİLİR Mİ ?” üzerine bir yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir